Zijn werk in Congo
Yoors beschouwde zijn werk in Congo als een belangrijk onderdeel van zijn internationale oeuvre, dat in totaal meer dan 400 glasramen beslaat.
Elisabethville
In de jaren 1930 realiseerde Eugeen Yoors een van zijn meest ambitieuze overzeese projecten: een monumentale reeks brandglasramen voor de Mater Dei-kapel van de Zusters van Liefde van Jezus en Maria in Elisabethville, het huidige Lubumbashi in Congo.
Het nieuwe "brandglaspoëem" reisde van Antwerpen naar Katanga en leeft tot vandaag voort in de herinnering én in onverwachte beelden van het vroegere Marie‑José‑instituut.
Lubumbashi
In 2015 vroeg Jan Van Impe zich af of de Art Deco‑kapel in Lubumbashi, met glasramen van Eugeen Yoors en gebouwd door Flor Van Reeth, nog bestond. Omdat er nergens informatie te vinden was, lokaliseerde hij de kapel via een reisgids uit 1952 en Google Earth. Fotografe Brigitte Meuwissen volgde zijn aanwijzingen ter plaatse en ontdekte dat de kapel nog intact was, met prachtige glasramen in een lichtblauw coloriet dat aangepast lijkt aan het Congolese licht — een opmerkelijk goed bewaard Gesamtkunstwerk dat generaties Vlamingen en Congolezen hebben gekoesterd.
Bron: Het Angelus, Nieuwsbrief 23 Jaargang 7 - maart 2016
In augustus 2026 reisde Johan Behets door Congo en bezocht er eveneens de Mater Dei‑kapel. Hij sprak er met zuster Jeanne en mevrouw Charlotte, die nog herinneringen hadden aan de periode van de Zusters van Liefde van Gent. Deze zusters waren actief in het Marie‑José‑instituut en in het ziekenhuis Koning Elisabeth.
Hij maakte nieuwe foto’s en filmpje van zowel het interieur als de omgeving rond de kapel.
In een YouTube‑filmpje uit 2022 duiken rond 1'50'' beelden op van de kapel van het Lycée Tuendelee, het vroegere Institut Marie‑José. De video toont eventjes de glasramen van Yoors — een zeldzame blik op zijn werk in Katanga, bijna negentig jaar na de installatie.
In een ander YouTube‑filmpje, opgenomen tijdens de paasmis van 2022, wordt dezelfde kapel aangeduid als de Mater Dei-kerk.
In dit filmpje worden bovendien de prachtige kleuren van de glasramen bijzonder mooi weergegeven, waardoor Yoors’ "zonnefresko’s" opnieuw tot leven komen.
Zo blijft Yoors’ werk in Congo een stille getuige van een uitzonderlijke artistieke ontmoeting tussen Vlaanderen en Katanga.
Jadotville, het huidige Likasi
In Likasi (het vroegere Jadotville), op ongeveer 120 km ten noordwesten van Lubumbashi, waren de Zusters van Liefde van Jezus en Maria actief, vooral in de wijk Panda.
In hun klooster werden in 1936 ook glasramen van Yoors geplaatst. Het klooster bleef eigendom van de congregatie tot september 1965. Daarna werd het niet langer door de Zusters van Liefde JM beheerd.
In het archief van de Zusters van Liefde JM in Gent worden twee foto's bewaard waarop zowel het gebouw als de glasramen te zien zijn.
In het KADOC worden de kartons bewaard voor de glasramen van de kloosterkapel met voorstelling van 'Onze‑Lieve‑Vrouw', 'Heilig Hart van Jezus', 'H. Bernardus' en 'Sint‑Vincentius a Paulo'.
In de Sint‑Jozefparochie (Saint Joseph) in de wijk Panda is de Baskische François al decennia de patriarch. Hij herinnert zich hoe hij in 1964 een Belgische Benedictijnse priester ontmoette, op het moment dat veel Belgische religieuzen het land moesten verlaten.
Sinds 1965 dragen de Zusters Dominicanessen zorg voor de kapel. Na contact met zuster Bénédicte in Likasi werd duidelijk dat de kloosterkapel in goede staat is en dat er nog twee glasramen aanwezig zijn in de zijgevels.
De glasramen vooraan, bij het altaar, zijn vervangen door een nis met een standbeeld. Maar in de zijgevels schitteren de glasramen met H. Bernardus en Sint‑Vincentius a Paulo nog steeds - en ze kunnen zelfs opendraaien.
Waar bevinden de verdwenen glasramen met de voorstellingen van Onze‑Lieve‑Vrouw en het Heilig Hart van Jezus zich vandaag?