Bronnen over Eugeen Yoors
Verdiep je in het leven en werk van Eugeen Yoors met deze selectie van relevante bronnen.
Verdiep je in Eugeen Yoors
De werken en het leven van Eugeen Yoors zijn op talloze plekken online en offline gedocumenteerd.
Van academische artikelen tot interviews en tentoonstellingscatalogi, elke bron biedt een uniek inzicht in zijn veelzijdige oeuvre en de context waarin hij leefde.
We nodigen je uit om deze bronnen te verkennen en zo een vollediger beeld te krijgen van deze belangrijke kunstenaar.
Uitgelichte digitale bronnen over Eugeen Yoors
Voor wie snel en betrouwbaar informatie zoekt over Eugeen Yoors, zijn er enkele goed toegankelijke digitale bronnen:
Wikipedia
Een degelijk overzicht van leven en werk, met basisdata, stijlkenmerken en een eerste bibliografie.
Digitale Encyclopedie van de Vlaamse Beweging (DEVB)
Een zorgvuldig samengesteld lemma met biografische context, netwerken, ideologische achtergrond en verwijzingen naar primaire bronnen.
Inventaris Onroerend Erfgoed
Beschrijft de glasramen van Yoors in kerken en kapellen, met foto’s, datering, situering en technische gegevens.
Kerknet
Parochie Onze-Lieve-Vrouw Middelares en Heilige Lodewijk - Berchem: uitgebreid artikel over hun Yoors‑glasramen, vaak met historische duiding en iconografische uitleg.
Eugeen Yoors in het KADOC
KADOC, het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving, bewaart een belangrijk deel van het archief van het echtpaar Eugeen Yoors en Magda Peeters.
Via het digitale archiefsysteem LIAS kan je de volledige boomstructuur van dit archief raadplegen.
Download hier de EAD‑export, een samenvattende PDF met de volledige inventaris van het archief Eugeen Yoors en Magda Peeters. Dit document bundelt alle beschrijvingen uit de LIAS‑boomstructuur in één overzicht.
Eugeen Yoors in De Autotoerist
Op 29 maart 1979 verscheen een speciaal themanummer van De Autotoerist ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Eugeen Yoors. Het nummer (32e jaargang, nr. 8) bevatte meerdere bijdragen over zijn leven, werk en betekenis voor de Vlaamse kunst.
De artikels belichten zowel zijn carrière als glazenier en schilder, zijn technische vakmanschap, zijn rol binnen de Antwerpse kunstwereld en de blijvende invloed van zijn religieuze en symbolische beeldtaal. Het nummer vormt een waardevolle tijdsdocumentatie van hoe Yoors in 1979 herdacht werd.
Download hier het artikel "Honderd jaar Eugeen Yoors" van Jos Boven als PDF.
Download hier het artikel "Pelgrim naar het licht" van Frans Eykans als PDF.
Eugeen Yoors: een jubelartikel in Ons Volk Ontwaakt (1930)
Op 2 maart 1930 publiceerde het geïllustreerd weekblad Ons Volk Ontwaakt (16e jaargang, nr. 9) een uitgebreid eerbetoon ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Eugeen Yoors.
Dit artikel eert de Antwerpse kunstenaar Eugeen Yoors, die evolueerde van academisch schilder tot meesterlijk maker van modern-religieuze glasramen. Centraal staat zijn vernieuwende techniek waarin hij het goddelijke licht centraal stelt.
Download hier het artikel "Een schepper van Sinxenlijnen en Sinxenkleuren" als PDF.
Huldealbum voor Felix Timmermans
Tien jaar na het overlijden van Felix Timmermans verscheen een bijzonder huldealbum waarin vrienden, kunstenaars en bewonderaars getuigen over zijn betekenis en nalatenschap. Het boek brengt een warme hommage aan de schrijver, schilder en verteller die voor zovelen een bron van inspiratie was.
Ook Eugeen Yoors leverde een bijdrage. In zijn tekst beschrijft hij de diepe indruk die Timmermans op hem maakte: niet alleen als kunstenaar, maar als mens die hem leerde kijken, luisteren en de schoonheid van het alledaagse te zien. Yoors getuigt hoe de ontmoetingen met Timmermans een blijvende invloed hadden op zijn eigen artistieke ontwikkeling en gevoeligheid.
Op de omslag staat een foto van Adagio, de buste van Felix Timmermans, gemaakt door Maurits Van Reeth, zoon van Flor Van Reeth. De titel verwijst naar Adagio, de postuum uitgegeven dichtbundel van Timmermans, waarin onder meer het bekende gedicht “De kern van alle dingen” is opgenomen met de beroemde regel:
“Ik zeil langs regenbogen
Gods stilte tegemoet.”
Download hier het artikel "Gesprekken met Felix Timmermans" door Eugeen Yoors als PDF.
Portretten voor drie frank
In 1970 besteedt het kunsttijdschrift Vlaanderen aandacht aan de pelgrimbeweging. Ook Jos Philippen haalt herinneringen boven in nummer 112.
Achter de monumentale glasramen van Eugeen Yoors schuilde een verrassend charmante Antwerpse bon-vivant. Dat blijkt uit de kleurrijke herinneringen van historicus Jos Philippen, die Yoors en zijn onafscheidelijke spitsbroeder Flor Van Reeth in de jaren dertig en veertig geregeld over de vloer kreeg in Diest.
Op de Botermarkt konden de twee kunstenaars urenlang vertellen, filosoferen en fantaseren — een heerlijke mengeling van Dichtung und Wahrheit. Maar hun meest legendarische stunt speelde zich af op de trein: zodra de coupé vertrok, tekenden ze portretten van medereizigers en verkochten die voor drie frank: “Dan is ons spoorkaartje direct betaald”.
Een anekdote die de mens achter de mystieke glasramen onverwacht dichtbij brengt.
Download hier het artikel "Als student leerde ik enkele pelgrims kennen" van Jos Philippen als PDF.
Eugenio d’Ors en de Liturgie
Onder het pseudoniem Eugenio d'Ors schrijft Eugeen Yoors zelf een intellectueel manifest achter de Art Déco-achtige, strakke religieuze kunst van het interbellum. Hij claimt dat ware kunst en ware religie discipline, structuur en universele wetten nodig hebben om te overleven.
- De crisis van de 19e eeuw: D'Ors stelt dat de mensheid in de 19e eeuw is doorgeslagen in "het innerlijke leven" en de politieke romantiek. Dit extreme individualisme leidde volgens hem tot absolute eenzaamheid, leegte en anarchie.
- De liturgie als redding: De oplossing voor deze spirituele crisis ligt in de katholieke liturgie. De vaste rituelen, de Latijnse taal en de strenge wetten werken als een "sanatorium": ze halen de mens uit zijn eigen emoties en verbinden hem met een universele gemeenschap van zowel levenden als doden.
- Symbiose in plaats van emotie: Het doel is niet een emotionele, "broederlijke" verbondenheid (zoals bij de Franciscanen), maar een diepere, biologische symbiose waarbij het individu opgaat in één groter geheel onder het oog van God.
- De link met de kunst: De tekst eindigt met een parallel tussen religie en kunst. Net zoals de liturgie de orde in de religie herstelt, zo herstelt de tekening (de strakke lijn) de orde en de structuur in de schilderkunst.
Download hier het artikel "Eugenio d’Ors en de Liturgie" door Eugeen Yoors als PDF.
Geselecteerde bronnen
In onderstaande tabel vind je een ruime selectie van bronnen over Eugeen Yoors: artikelen, boeken, interviews en tentoonstellingen.
De diversiteit aan materiaal toont de rijkdom van zijn kunstenaarschap en nodigt je uit om verder in zijn leven en werk te duiken.
De uitgebreide lijst is onderaan deze pagina als bestand te downloaden.
| Auteur | Titel | Jaar | Type | Uitgever/Instelling | Plaats | URL/Inventaris | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| - | Salon Triennal des Beaux-Arts | 1903 | Catalogus | Drukkerij Fred. Tilbury | Brussel | Catalogus 1903 | Tentoonstellingscatalogus, p. 62 : Joors en Joors |
| Andries, Luc; Willems, Marinus | Eugeen Yoors … ook in Weelde | 2017 | Artikel | Nicolaus Poppelius VZW | Weelde | De Drie Goddelijke Deugden, Eugeen Yoors | — |
| Cultureel Erfgoed Annuntiaten Heverlee | Vlaamse Art Deco in Congo/Lubumbashi | 2016 | Nieuwsbrief | Het Angelus | Heverlee | Angelus | Nieuwsbrief 23 |
| de Ridder, Matthijs; Heynickx, Rajesh; Peters, Ewald; Van Mol, Dennis (ed. Haeverans, Jan) | De Pelgrim: kunst en zingeving in een onttoverde wereld (1924–1931) | 2023 | Boek | KMSKA / Hannibal | Antwerpen / Veurne | ISBN 978-94-64666-26-7 | |
| Dewilde, Jan; Magnus, Guy; Vandenbilcke, Annick | Eugeen Yoors 1879–1975 : oorlogsgetuige 1914–1918 | 2005 | Boek | In Flanders Fields Museum | Ieper | In Flanders Fields, "Eugeen Yoors" | Catalogus bij tentoonstelling (23.10.2005 - 23.04.2006) |
| Divers | Eugeen Yoors | 2011-heden | Online | Wikipedia | — | Wiki, "Eugeen Yoors" | Samenvatting verschillende bronnen; meer referenties op de engelstalige versie |
| Florquin, Joos | Eugene Yoors, Troyentenhoflaan 24, Berchem-Antwerpen (1959) | 1971 | Interview | Davidsfonds-Orion-Desclée De Brouwer | Leuven | DBNL, Ten huize van Eugeen Yoors | Ten Huize van… Uitzending: 23/01/1959 |
| Govaerts, Jo | Eugène Yoors en de Rozenkruisers | 2014 | Artikel | KADOC Nieuwsbrief | Leuven | KADOC, Nieuwsbrief 2014/5 | Nieuwsbrief, 2014/5 pp.12-14 |
| Govaerts, Jo | De Verrijzeniskerk. Een kerkproject van Flor Van Reeth en Eugeen Yoors | 2016 | Artikel | KADOC Nieuwsbrief | Leuven | KADOC, Nieuwsbrief 2016/4 | Nieuwsbrief, 2016/4 pp. 8–13 |
| Govaerts, Jo | Jan Yoors. Kunstenaar met een zigeunerhart | 2016 | Biografie | Houtekiet | Antwerpen | ISBN 9789089245250 | Biografie van de zoon van Eugeen Yoors. |
| Historic England | Kingsley Hall | — | Online erfgoedfiche | Historic England | London | Historic England, Kingsley Hall | — |
| Nuyens, P. J. A. | Eugeen Yoors | 1977 | Biografisch lemma | Nationaal Biografisch Woordenboek | Brussel | Nationaal Biografisch Woordenboek, "Eugeen Yoors" | P.J.A. = Pieter Jozef (Alvarus), dominicaan Vol. 7, pp. 1107–1112 |
| Peeters, Denijs | Eugeen Yoors | 1955 | Boek | Artistensfonds, Rockoxhuis | Antwerpen | — | Tentoonstellingscatalogus |
| Peters, Ewald; Van Mol, Dennis | Gemeenschapskunst tegen de F-drievuldigheid | 2023 | Artikel | Koorts. Erfgoedmagazine KADOC | Leuven | Gemeenschapskunst tegen de F-drievuldigheid | pp. 42–47 'Film, foxtrot en football.' Tegen de opkomst van die F-drievuldigheid wilden de leden van De Pelgrim zich weren. |
| Schoonselhof.be | Yoors Eugeen | — | Online databank | Schoonselhof | Antwerpen | Schoonselhof, Eugeen Yoors | Begraafplaats van Eugeen Yoors en Magda Peeters |
| Van Campenhout, Nico | Yoors, Eugeen | 2023 | Online | ADVN; Digitale Encyclopedie Vlaamse Beweging | Antwerpen | DEVB, lemma “Yoors, Eugeen”, | Biografisch lemma; Nico Van Campenhout (2023, herwerking), Lieven Saerens (1998) |
| Vanistendael, August | Eugeen Yoors: schilder en glazenier: 1879–1975: tentoonstelling | 1979 | Catalogus | Koninklijke Academie voor Schone Kunsten | Antwerpen | Limo | Tentoonstelling. Antwerpen. Koninklijke academie voor schone kunsten (KASK) |
| Verbanck, Mia | De glasramen van Eugeen Yoors in onze parochie | 2023 | Artikel | Kerknet | Berchem | Kerknet, “Yoors, Eugeen”, | — |
| Vermeiren, Rie | Katholiek en kosmopoliet. Het echtpaar Eugeen Yoors – Magda Peeters | 2018 | Artikel | KADOC Nieuwsbrief | Leuven | KADOC, Nieuwsbrief 2018/3-4 | pp. 12–21 |