Eugeen Yoors: uitgelicht

Sint-Gummaruskerk - Mechelen

Dit bescheiden art‑decokerkje werd in 1925 ontworpen door de architecten Jef Huygh en Simon Van Craen (Mechelen), als onderdeel van een kleinschalig ensemble met een kleuterschool en een hoekwoning voor de schoolzusters. Bij het ontwerp kregen de architecten uitdrukkelijk de opdracht rekening te houden met een mogelijke latere herbestemming: de kerk moest, indien nodig, eenvoudig kunnen worden omgevormd tot een parochiezaal. Dit resulteerde in een sobere, geometrische art‑decovormgeving met heldere volumes, een rationele plattegrond en een functionele indeling die kenmerkend is voor het interbellum.

De ontwijde Sint‑Gummaruskerk in Mechelen krijgt in 2026 een nieuwe bestemming als ontmoetingsruimte voor het cohousingproject Gumm, een woonproject in de buurt waar 25 gezinnen samenleven. De kerk zal dienen voor activiteiten van de bewoners — van familiefeesten tot tweedehandsmarkten — en krijgt daarnaast ruimtes die ook toegankelijk zijn voor de buurt.

Frans Eykans, ere-deken van Duffel, schreef er het volgende over in zijn artikel Pelgrim naar het Licht.

"Van uit drie eerder kleine vensters in de doopkapel kwam een gloed van veelvervig licht mij toegestroomd bij het binnentreden van het kerkgebouw. Het had mij zó te pakken... Zó grijpt Gods genade de mens bij zijn intrede in het leven, en herschept in het H. Doopsel de broze menselijke materie tot een kunstwerk van Gods Liefde in de verheffing tot het Kindschap Gods. En ik ervaarde scherp hoe God de veelkleurige scherven van ons versnipperd menselijk bestaan, en het logge lood van onze menselijke zwakheid kon maken tot een levensglasraam, dat in de gloed van Zijn Liefdezon openbaring wordt van Gods eigen Schoonheid in de mens 'gemaakt naar Zijn Beeld en Gelijkenis'."

Ivo Bakelants vermeldt drie glasramen uit 1925 in de doopkapel:

  1. Engelen bieden Kristus druiven aan.
  2. Doop van Kristus.
  3. Ongehoorzamen engelen.

Meer over Sint-Gummarus

Sint‑Gummarus is een Brabantse heilige uit de vroege middeleeuwen, nauw verbonden met de stad Lier. Volgens de traditie was hij een Merovingische edelman die zich terugtrok als kluizenaar en bekend werd om zijn zorg voor rechtvaardigheid en zijn verzoenende optreden. Zijn levensverhaal bevat verschillende wonderen, waaronder het herstellen van een gebroken boom met zijn gordel en het laten ontspringen van een bron.

Gummarus wordt vooral vereerd als patroon tegen breuken en huwelijksproblemen, en zijn naam leeft voort in de jaarlijkse Sint‑Gummarusprocessie in Lier. De monumentale Sint‑Gummaruskerk, gebouwd in Brabantse gotiek, bewaart een rijke schat aan kunstwerken en liturgisch erfgoed die zijn cultus door de eeuwen heen hebben versterkt.

Hieronder vind je een reeks blauwdrukken en archieffoto’s die werden getoond tijdens de Open Monumentendag 2026. Ze illustreren zowel de historische bouwfasen als het gebruik van de kerk doorheen de tijd.